Trang chủCác thánhThánh tử đạo Việt NamPhanxicô Ðỗ Văn Chiểu (1797-1838)

Phanxicô Ðỗ Văn Chiểu (1797-1838)

Phanxicô Ðỗ Văn Chiểu (1797-1838)

Phanxicô Ðỗ Văn Chiểu, Sinh năm 1797 tại Trung Lễ, Liên Thủy, Nam Ðịnh, Thầy giảng, bị xử trảm ngày 25/06/1838 tại Nam Ðịnh dưới đời vua Minh Mạng. Đức Lêo XIII suy tôn Chân Phước thày Phanxicô Đỗ Văn Chiểu ngày 27.05.1900. Ngày 19-06-1988, Đức Gioan Phaolô II suy tôn ngài lên bậc Hiển thánh. Lễ kính vào ngày 26/06.

Lễ vật đẫm máu.

Hình ảnh đáng ghi nhớ nhất trong cuộc tử đạo của thày giảng Phanxicô Chiểu là chiếc thủ cấp đẫm máu của thày, sau khi rời khỏi cổ, đã được Đức cha Minh nhận lấy, kính cẩn dâng lên cao như lễ vật tinh tuyền hiến dâng lên Thiên Chúa. Cả pháp trường đều thinh lặng ngây ngất trong giây phút linh thiêng có một không hai đó, giây phút kết tinh trọn cuộc đời của một người con cái Chúa. Thày Chiểu đã hòa lẫn máu mình với hy tế Đức Giêsu trên đồi Canvê, và giờ đậy hân hoan trở về trong vòng tay ấm êm của Chúa Cha từ ái.

Một tông đồ tràn đầy tâm huyết

Phanxicô Đỗ Văn Chiểu sinh năm 1797 tại làng Trung Lễ, giáo xứ Liên Thủy, Tỉnh Nam Định, thuộc giáo phận Đông Đàng Ngoài. Cậu Chiểu đi tu từ hồi niên thiếu, và được đào tạo thành thày giảng của giáo phận. Trong thời gian bốn năm học thần học, thày Chiểu luôn sống đạo hạnh và có tinh thần kỷ luật cao, nên được các vị hữu trách tín cẩn. Sau đó thày gia nhập dòng ba Đaminh, và trở thành cộng sự viên thân tín của Đức cha Minh.

Bận tâm lớn nhất của thày Chiểu là phần rỗi của mọi người. Lần kia, tại làng Kiên Lao, một người lính đến gặp thày ngỏ ý muốn được giúp xưng tội và rước lễ để thêm can đảm trong cơn bách hại. Thày đã tiếp truyện với anh khá lâu, khuyến khích anh trung thành với đức tin Kitô giáo cho đến chết. Hai người cùng nhau cầu nguyện sốt sắng trước khi chia tay. Lần khác khi nghe tin người em bị bắt vì đạo, thày xin cha Hiển dâng hai thánh lễ cầu cho người em được cam đảm chấp nhận mọi gian khổ để tuyên xưng đức tin.

Cùng chung số phận.

Từ năm, 1838 Tổng đốc Nam Định Trịnh Quang Khanh quyết tâm lùng bắt các vị thừa sai để lập công với vua Minh Mạng. Ông đã đem đến cho người Công Giáo Đàng Ngoài muôn điều khổ cực. Thày Chiểu theo Đức cha Henares Minh đến ẩn trốn tại làng Kiên Lao, một giáo xứ lớn tương đối an toàn.

Nhưng ngày 27.05.1838, do sự tố cáo của thày đồ Hy, quan Tổng đốc đã cho lính bao vây làng Kiên Lao. Quân lính bắt được Đức cha Delgado Y, còn Đức cha Henares Minh và thày Chiểu may mắn thoát nạn trong gang tấc, liền trốn ra bờ sông đi thuyền về Hải Dương. Dọc đường đi hai cha con vào trốn tạm tại nhà ông Nghiêm gần họ Hà Quang, xứ Trung Thành, sau qua làng Quần Anh và Xương Điền. Một ngư phủ ngoại giáo nhận cho hai vị trú ngụ và hứa che dấu cẩn thận. Ai ngờ, ngày 09.06.1838, chính người đó đi tố giác với quan, nên hai vị đã bị bắt. Đức cha Henares Minh thì bị lính nhốt trong cũi, còn thày Chiểu, quan bắt mang gông nặng và tống giam vào ngục. Trong ngục, thày tuyên bố : "Tôi sẵn sàng theo Đức cha Minh cho đến chết, sẵn sàng chịu mọi cực khổ như ngài, kể cả cái chết dữ tợn nhất". Hai ngày sau, lính phủ Xuân Trường áp giải cả hai về tỉnh Nam Định.

Khi tới cổng thành Nam Định, mặc dù cổ mang gông nặng, dù bị những ngọn roi tàn bạo, thày Chiểu cố cúi xuống cầm lấy Thánh Giá dưới đất lên hôn kính, rồi chờ cho cũi của Đức cha Minh đi qua, thày mới để Thánh Giá lại như cũ và tiến vào thành.

Cực hình gian nan…

Tại dinh Tổng đốc, các quan tra hỏi thày nhiều lần, lần nào thày cũng tuyên xưng đức tim một cách can đảm, không sợ sệt. Khi các quan bảo thày bước qua Thánh Giá thì sẽ được tha về, còn bất tuân thì sẽ bị xử tử, thày Chiểu trả lời : "Đức Chúa Trời là Chúa thật, là căn nguyên của mọi sự, người ta phải thờ lạy kính mến ngài. Vì thế tôi không giám bước qua Thánh Giá, chắc chắn tôi không làm được điều đó".

Dùng lới khuyên dụ không được, quan sai lính trói tay chân thày vào cọc rồi đánh 30 roi, nhưng thày vẫn không nao núng. Quan truyền cho xích thày và tống giam vào ngục. Sau đó các quan kết án như sau: "Tên Đỗ Văn Chiểu đã đi theo và học với tên Trùm Hai (tức Đức cha Henares Minh). Nó học những điều giả dối. Nó ngoan cố và bất tuân lệnh vua cải tà qui chánh. Mặc dù bị bắt giam, bị tra tấn, nó vẫn nhất mực ngoan cố theo tả đạo Gia Tô. Vậy nay nó đáng phải chịu trảm quyết".

Các quan đệ trình bản án này về kinh đô xin vua phê chuẩn. Trong 15 ngày bị giam, thày Chiểu đã trải qua nhiều thử thách, chịu đòn vọt, chịu đói khát… như thày viết gửi thày Quỳnh ngày 21.06: "Ở trong này tôi phải chịu nhiều cực hính đau đớn, chịu đói khát, không có tiền mua cơm ăn. Tôi nhờ thày gặp các cha xin các ngài giúp đỡ tôi. Thày xin lỗi mọi người giúp tôi nhé. Chắc chắn tôi sẽ được tử đạo, vì nhờ ơn chúa, tôi vẫn trung thành và bề đỗ với người".

Trong khi đó, vua Minh Mạng phê bản án và gửi bản án về tới Nam Định ngày 25.06.1838. ngay trong ngày cuối đời, thày Chiểu còn phải đương đầu với những dụ dỗ của các quan. Quân lính dẫn thày ra công đường, quan đọc bản án và hứa nếu đạp lên Thánh Giá, quan sẽ tha ngay. Thày Chiểu bình tĩnh và mạnh dạn trả lời : "Khi quan lớn nằm nghỉ, quan có bằng lòng để cho người con của quan đạp lên không ? Phương chi Đức Chúa Trời là Chúa trời đất, mọi người phải kính thờ thì làm sao tôi giám bước qua ảnh của người".

Trước lời khẳng khái của thày, quan nổi giận và cho thày là xấc láo. Có ông đòi xử tử ngay, ông khác nói để đến ngày mai vì đã quá muộn, chỉ nên cho lính đánh đòn rồi tống ngục. Thế là quân lính ra tay đánh đập cho đến khi thày ngất lịm với biết bao vết bầm tím trên da thịt, mới khiêng thày ném vào ngục thất.

Giờ phút vinh quang.

Sáng hôm sau 26.06.1838, quân lính dẫn Đức cha Henares Minh tới pháp trường Bảy Mẫu, Nam Định. Tuy mang gông ở cổ, kèm thêm hai sợi xích nối từ gông xuống đến chân, thày Chiểu bình tĩnh lê từng bước như xưa Chúa Giêsu vác thập giá lên Núi Sọ. Thấy nhiều tín hữu khóc lóc, thày nói với họ : "Anh chị em về nhà đi, đừng khóc nữa thày trò chúng tôi hôm nay về Quê thật mà".

Tới nơi, lính mở cũi đưa Đức cha ra, và tháo gông cho thày Chiểu. Đức cha Minh xin chém thày Chiểu trước để được thấy tận mắt người con thiêng liêng của mình đã trung thành với Chúa đến giây phút cuối cùng. Viên quan chỉ huy chấp thuận. Thế là thày Chiểu quỳ xuống trước mặt Đức cha và lãnh bí tích giải tội. Xưng tội xong, thày quỳ gối cầu nguyện và kêu tên Chúa Giêsu ba lần. Cũng như thánh Stêphanô xưa, thày Chiểu thưa với Chúa : "Lạy Chúa, con phó linh hồn con trong tay Ngài".

Ngay sau đó, lý hình chém một nhát trúng vào xích nơi cổ thày, họ phải chém thêm ba nhát nữa thì đầu mới lìa khỏi cổ, và linh hồn thày về hưởng phúc Thiên Đàng, thọ 41 tuổi. Lý hình tung thủ cấp thày lên ba lần cho các quan và mọi người thấy rõ. Thế rồi một khung cảnh trào dâng xúc động : Đức cha Minh đã cầm thủ cấp thày Chiểu và kính dâng lên Thiên Chúa như lễ vật hy hiến trước khi Đức cha được phúc tử đạo.

Giáo dân an táng thi thể thày tại nơi pháp trường, về sau di hài cốt về quê Trung Lễ.

Đức Lêo XIII suy tôn Chân Phước thày Phanxicô Đỗ Văn Chiểu ngày 27.05.1900. Ngày 19-06-1988, Đức Gioan Phaolô II suy tôn ngài lên bậc Hiển thánh.

Nguồn từ thư viện Đa Minh

Trường thi tử Đạo.

Ðỗ Văn Chiểu sinh năm Ðinh Tỵ(1797)
Tại Trung Lễ Liên Thuỷ Thành Nam
Ði tu thầy vốn thích ham
Ðược phong Thầy giảng việc làm Chúa ban

Ði phụ tá theo đàng Giám mục
Ðức cha Minh tiếp tục giảng rao
Hai Cha con rất tự hào
Chẳng may lính bắt, hồi nào không hay

Phủ Xuân Trường nơi này bị nhốt
Mấy ngày sau giải nốt Thành Nam
Cổ gông mang nặng cũng cam
Roi đòn tàn nhẫn, quất ngang lưng người

Thầy cúi xuống tươi cười hôn ảnh
Chúa Giêsu trên Thánh Giá này
Yêu thương Ngài đã chết thay
Loài người cứu độ, khỏi ngày tối tăm

Quan án bảo bước nhằm Thánh giá
Thầy trả lời ta chả bước qua
Ðây giường Cha Cả Thiên Tòa
Tôi luôn tôn kính, Chúa Cha trên trời

Sai lính trói tơi bời roi đánh
Thầy thản nhiên phản ảnh coi thường
Quan truyền xiềng xích khám đường
Cha con đói khổ, vẫn thường nguyện xin

Bản án đã nghe tin phê chuẩn
Hai Cha con lính dẫn pháp trường
Ðột nhiên hoãn lại dở giương
Thời gian chờ đợi, là đường thêm roi

Thật tàn nhẫn lại còn đói khát
Thêm nhiều lần phản bác với quan
Lời thầy đanh thép vững vàng
Làm quan nổi giận, dã man đòn thù

Thầy bị xỉu ngay khu tòa án
Cho lính khiêng nó đáng tống tù
Mấy hôm lại gọi ra khu
Quan tòa ngồi xử, lại hù dọa khuyên

Thầy nhất định nói liền cương quyết
Tôi sẵn sàng chịu chết đạo trời
Quan giận cho đánh một hơi
Vô cùng man rợ, tơi bời nát thây

Rồi dẫn giải đưa thầy trảm quyết
Cổ mang gông chúng xiết hai xiềng
Kéo lê từng bước triền miên
Quân nhân có đạo, đi bên năm người

Các anh tưởng tới nơi sẽ xử
Ðâu có ngờ quan thử bắt về
Một mình thầy Chiểu kéo lê
Pháp trường đã tới, bốn bề đông tây

Thầy Ðỗ Chiểu tới đây xử trước
Rất hiên ngang mạnh bước dâng mình
Và quỳ xuống trước lý hình
Vung gươm bốn nhát, đầu mình mới rơi

Phúc tử đạo sáng ngời Mậu Tuất (1838)
Một chứng nhân chí rất oai hùng
Kiên gan bền đổ đến cùng
Suy tôn Canh Tý (1900) cả vùng hoan ca

Lời bất hủ: Các quan bảo thầy bước qua Thánh giá, thầy Chiêu trả lời: "Ðức Chúa Trời là Chúa thật, là căn nguyên của mọi sự, người ta phải thờ lạy, kính mến Ngài, vì thế tôi không dám bước qua Thánh Giá, chắc chắn tôi không làm điều đó".

 

Cầu nguyện làm bạn chán ? Đây là chỉ dẫn của Đức Giáo Hoàng Phanxicô

Cầu nguyện làm bạn chán ? Đây là chỉ dẫn…

Đức Giáo Hoàng lưu ý: Nhiều khi cầu nguyện có vẻ chán nản,...

Ma quỷ là gì, và tại sao chúng lại tìm đến chúng ta?

Ma quỷ là gì, và tại sao chúng lại tìm đ…

Satan không hề đơn độc trong nhiệm vụ tiêu diệt nhân loại....

Lá thư gửi từ Thiên Đàng

Lá thư gửi từ Thiên Đàng

Gửi những người thương mến, Sống giữa đời, ai lại không mong mình...

Đừng xét đoán

Đừng xét đoán

Tâm lý thông thường, ai trong chúng ta cũng có khuynh hướng...

Cầu nguyện

Cầu nguyện

Hồi còn nhỏ đi học kinh, học bổn, chúng ta được nghe...

Vinh quang Thập Giá là gì?

Vinh quang Thập Giá là gì?

Tweet của Đức Giáo Hoàng Phanxicô ngày 14 tháng 9, 2019, lễ...

10 căn bệnh công nghệ tác động lên chúng ta ngày nay

10 căn bệnh công nghệ tác động lên chúng…

Khi nói về số lượng đang gia tăng những người bị nghiện...

Thông minh so với khôn ngoan

Thông minh so với khôn ngoan

Khi chúng ta phát triển trí tuệ mà không đủ đồng cảm...

Làm mưa làm gió thời @

Làm mưa làm gió thời @

Thời face-book chưa xuất hiện và dĩ nhiên web lúc ấy đang...

Tình Yêu và Tha Thứ trong bức tranh “Sự trở về của người con hoang đàng” của Rembrandt

Tình Yêu và Tha Thứ trong bức tranh “Sự …

Dụ ngôn “Người con hoang đàng” hay “Người cha nhân hậu” trong Tin mừng theo thánh...

12 Bức tranh tôn giáo nổi bật - phần 3

12 Bức tranh tôn giáo nổi bật - phần 3

...Nếu bạn đã từng đến các bảo tàng có trưng bày nghệ...

12 Bức tranh tôn giáo nổi bật - phần 2

12 Bức tranh tôn giáo nổi bật - phần 2

Nếu bạn đã từng đến các bảo tàng có trưng bày nghệ...

12 Bức tranh tôn giáo nổi bật - phần 1

12 Bức tranh tôn giáo nổi bật - phần 1

Là người Công giáo không có nghĩa là cả ngày tôi phải...

Bức họa cuộc bắt bớ Thánh Thanh, Thánh Hiếu, và Thánh Khoan

Bức họa cuộc bắt bớ Thánh Thanh, Thánh H…

Bức họa cuộc bắt bớ và giải thầy Gioan Baotixita Đinh Văn...

Giải thích bức i-côn Chúa Ba Ngôi của Andrei Rublev

Giải thích bức i-côn Chúa Ba Ngôi của An…

Andrei Rublev sinh vào khoảng năm 1360. Không có nhiều thông tin...

NHÀ THỜ ĐỨC BÀ PARIS –  KIỆT TÁC GOTHIC, ĐỘC ĐÁO NHẤT CỦA NƯỚC PHÁP

NHÀ THỜ ĐỨC BÀ PARIS – KIỆT TÁC GOTHIC,…

Nhà Thờ Đức Bà Paris (Notre Dame de Paris) còn được biết...

“Vatican vừa là một cuốn sách vừa là một nhật báo người ta không ngừng giở đọc” của D. Chivot, Nhà xuất bản Assouline

“Vatican vừa là một cuốn sách vừa là một…

Vatican vừa là một cuốn sách vừa là một nhật báo người ta...

 Thánh đường lớn nhất Thái Lan của người Việt

Thánh đường lớn nhất Thái Lan của người…

Hơn 300 năm trước, một nhóm người Việt đã vượt biển đến...

Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế - Huế

Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế - Huế

Đây là một công trình công giáo đồ sộ, có giá trị...

Đồ án thiết kế Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang

Đồ án thiết kế Trung tâm Hành hương Đức …

Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang tọa lạc tại tỉnh...